سئو کلاه خاکستری: مزایا، تکنیک ها و خطرات پنهان

سئو کلاه خاکستری یکی از سه استراتژی اصلی موجود در سئو است که با هدف کسب نتایج سریع‌تر و عدم عبور از استانداردهای قانونی در سئو انجام می‌شود. خلاقیت، درک درست از بایدها و نبایدها و تجربه متخصص سئو به عنوان اصلی‌ترین عوامل در موثر واقع شدن این روش شناخته می‌شوند. در این مطلب قصد داریم به مقایسه سئو کلاه خاکستری با سئو کلاه سفید و سئو کلاه سیاه بپردازیم. همچنین به بررسی تکنیک‌های موجود در سئو کلاه خاکستری و مزایا و معایب آن می‌پردازیم پس تا انتهای این مقاله همراه ما باشید.

اصطلاح سئو کلاه خاکستری اولین بار در اوایل دهه 2000 میلادی رایج شد. توضیح اینکه این روش سئو دقیقا چیست کمی دشوار است. می‌توان گفت سئو کلاه خاکستری ترکیبی از روش‌های سئو است که با دستورالعمل‌های گوگل وب‌مستر (سئو کلاه سفید) و مواردی که آن‌ها را نقض می‌کنند (سئو کلاه سیاه) همراه است. به عنوان مثال، ایجاد محتوای با کیفیت از یک‌سو و خرید بک‌لینک برای آن محتوا از سوی دیگر.

درک نحوه رتبه‌بندی صفحات وب در موتورهای جستجو به‌ویژه گوگل و همچنین بهینه‌سازی عملکرد وب‌سایت، نقشی مهمی در جذب ترافیک ارگانیک و ایجاد یک وب‌سایت سودآور دارد. استفاده صحیح از سئو کلاه خاکستری به شما امکان می‌دهد بدون استفاده از تکنیک‌های دارای ریسک سئو کلاه سیاه یا وارد شدن به فرآیند رد کردن لینک (disavow کردن لینک)، موقعیت خود را در دنیای اینترنت را تقویت کنید. همچنین این روش به بهبود اعتبار وب‌سایت شما کمک می‌کند.

علاوه بر این، سئو کلاه خاکستری می‌تواند باعث افزایش ترافیک سایت شما شود، آن هم از طریق محتوایی که صرفا مبتنی بر الگورتیم‌های موتورهای جستجو نیست و قصد آن جذب بازدیدکنندگان بیشتر است. البته باید به این موضوع توجه کرد که برای بکارگیری تکنیک‌های سئو کلاه خاکستری نیاز به متخصص سئوی با تجربه دارید، چرا که در صورت استفاده نادرست از این تکنیک‌ها و عدم توجه به آپدیت‌های الگوریتم گوگل، سایت شما با پنالتی گوگل مواجه می‌شود.

سئو کلاه سفید بر اساس رعایت اصول اخلاقی و پیروی از دستورالعمل‌های گوگل طراحی شده است. این روش شامل تولید محتوای باکیفیت، دریافت بک‌لینک ارگانیک، بهینه‌سازی عملکرد صفحات وب (optimizing page performance) و استفاده طبیعی از کلمات کلیدی مرتبط است. بازاریابانی که رویکرد کلاه سفید را انتخاب می‌کنند، تمرکز خود را روی مزایای بلندمدت آن قرار می‌دهند و استفاده از تکنیک‌های دستکاری‌‌‌شده را با هدف حفظ رتبه‌بندی پایدار، کنار می‌گذارند.

در مقابل سئو کلاه سفید، سئو کلاه سیاه قرار می‌گیرد که متکی به تکنیک‌هایی مانند پنهان‌کاری (Cloaking)، استفاده از شبکه‌ وبلاگ‌های خصوصی (PBN) و استفاده بیش از حد از کلمات کلیدی (keyword stuffing) است که همگی با هدف فریب دادن الگوریتم‌های موتورهای جستجو انجام می‌شوند. با اینکه این روش می‌تواند نتایج سریعی ایجاد کند، اما خطر پنالتی گوگل را نیز به دنبال دارد که می‌تواند رتبه وب‌سایت را تحت تاثیر قرار دهد یا حتی به حذف کامل آن از فهرست‌بندی در نتایج جستجو شود.

سئو کلاه خاکستری میان این دو روش قرار دارد. این روش نه کاملا مطابق با اصول گوگل وب‌مستر است و نه کاملا متکی بر تکنیک‌های دستکاری‌شده می‌باشد. برخلاف رویکرد کلاه سفید، تکنیک‌های سئو کلاه خاکستری ممکن است قوانین را کمی دور بزنند، اما به حوزه روش‌های فریبکارانه وارد نمی‌شوند. این رویکرد به بازاریابان دیجیتال و متخصصان سئو فرصت می‌دهد تا راه‌حل‌های خلاقانه‌ای را بررسی کنند و در عین حال اثرات احتمالی آن‌ها را نیز در نظر داشته باشند.

در این قسمت قصد داریم 10 مورد از رایج‌ترین تکنیک‌های مورد استفاده در سئو کلاه خاکستری را معرفی کنیم و هر یک را شرح دهیم:

1. خرید دامنه‌های قدیمی یا منقضی‌شده
2. استفاده محتاطانه از Keyword Stuffing
3. ساخت چندین حساب کاربری در شبکه‌های اجتماعی
4. لینک‌سازی با شبکه وبلاگ خصوصی (بک لینک PBN)
5. ارسال سایت به وب‌دایرکتوری
6. خرید لینک
7. خرید کامنت و نظرات مثبت 
8. محتوای چرخشی (spinning content)
9. محتوای تکراری (Duplicate Content)
10. اتوماسیون محتوا و پنهان‌سازی محتوا (Content Automation and Cloaking)

یکی از روش‌های کاربردی در سئو کلاه خاکستری، استفاده از دامنه‌های قدیمی یا منقضی‌شده است که قدرت و اعتبار بالایی به‌واسطه‌ی تعداد و کیفیت بک‌لینک‌های مرتبط دارند. این تکنیک مابین روش‌های سئو کلاه سفید و سئو کلاه سیاه قرار دارد. می‌توان از دامنه‌های منقضی‌شده به دو شیوه استفاده کرد:

• اولین حالت استفاده از ریدایرکت 301 است که به انتقال اعتبار سئو و بک‌لینک‌ها به دامنه فعلی کمک می‌کند. این روش یکی از رایج‌ترین استراتژی‌ها در سئو کلاه خاکستری محسوب می‌شود.
• حالت دوم بازنشر محتواهای قدیمی موجود در آرشیو دامنه است. با احیای مطالب پیشین و بازنشر آن‌ها می‌توانید ترافیک هدفمند سایت خود را افزایش دهید و جایگاه سابق آن دامنه را زنده کنید. این راهکار می‌تواند به بهبود سریع میزان بازدید سایت شما کمک کند.

پر کردن کلمات کلیدی (Keyword Stuffing) یکی از روش‌های سئو کلاه سیاه است که در آن نویسنده‌ی وبلاگ، کلمات کلیدی را بیش از حد لازم و به‌طور مکرر در بخش‌های مختلف محتوا به کار می‌برد. میزان استفاده از این تکنیک می‌تواند از یک سایت به سایت دیگر کاملا متفاوت باشد.

برای مثال، در برخی از سایت‌ها استفاده پرشمار از کلمات کلیدی آنقدر آشکار و افراطی است که محتوا برای مخاطب انسانی قابل درک نیست و سراسر متن تنها پرشده از کلمات کلیدی است. در مقابل، برخی سایت‌ها این کار را به شکلی زیرکانه‌تر انجام می‌دهند، به‌طوری‌ که متن همچنان قابل خواندن است، هرچند همچنان می‌توان Keyword Stuffing را در آن‌ها تشخیص داد.

با این وجود، برخی نویسندگان می‌توانند کلمات کلیدی را به‌صورت بسیار ماهرانه‌ در متن جای دهند، به‌گونه‌ای که تقریبا قابل تشخیص نباشد، در چنین حالتی این روش به عنوان یکی از تکنیک‌های سئو کلاه خاکستری محسوب می‌شود. چنین محتوایی طبیعی و روان به نظر می‌رسد و تشخیص keyword stuffing برای مخاطب عادی دشوار خواهد بود. حتی ممکن است خوانندگان بدون درک اینکه مقاله مملو از کلمات کلیدی است، آن را به‌عنوان محتوایی بدون اشکال به اشتراک بگذارند.

برای بکارگیری این روش می‌توانید کلمه کلیدی هدف را با چگالی بیش از حد توصیه‌شده در متن خود ترکیب کنید. برای طبیعی‌تر جلوه کردن محتوای متنی نیز می‌توانید از کلمات مشابه با آن کلمه کلیدی (LSI keywords) استفاده کنید.

اکثر مشتریان هدف شما در رسانه‌های اجتماعی نیز فعال هستند و این موضوعی واضح است. در سئو کلاه سفید، ایجاد و مدیریت یک حساب شبکه‌های اجتماعی برای کسب‌ و کار در هر پلتفرم، راهی مناسب برای به اشتراک‌گذاری بیشتر لینک‌ها و افزایش دیده‌شدن و در معرض توجه قرار گرفتن برند می‌باشد. 

اما زمانی که چندین حساب رسانه اجتماعی ایجاد می‌کنید تا به‌طور مصنوعی (غیر‌ارگانیک) میزان اشتراک‌گذاری‌ها و بک‌لینک‌ها را افزایش داده و به وب‌سایت خود لینک دهید، وارد قلمرو استراتژی‌های سئو کلاه خاکستری می‌شوید. بنابراین تصور اینکه تنها محتوا می‌تواند رتبه شما را بهبود دهد، اشتباه است. واقعیت این است که موتورهای جستجو به همان اندازه نیز به سیگنال‌های اجتماعی (social signals) اهمیت می‌دهند.

ایجاد حساب‌های متعدد در رسانه‌های اجتماعی برای تقویت حضور آنلاین و تعامل اجتماعی اقدامی موثر است، اما اگر این حساب‌ها ساختگی باشند در دسته‌ی سئو کلاه خاکستری قرار می‌گیرند.

شبکه وبلاگ خصوصی (Private Blog Network یا PBN) مجموعه‌ای از وب‌سایت‌ها هستند که توسط یک فرد یا سازمان ایجاد یا کنترل می‌شوند تا برای وب‌سایت اصلی بک‌لینک‌ ایجاد کنند. هدف این کار، بهبود رتبه‌بندی وب‌سایت اصلی در موتورهای جستجو با انتقال ارزش لینک از سایت‌های شبکه PBN است. در سئو کلاه خاکستری، PBN‌ها به صورت استراتژیک و هدفمند استفاده می‌شوند تا از شناسایی آن‌ها توسط الگورتیم‌های موتورهای جستجو جلوگیری شود. 

اگرچه از لحاظ فنی این تکنیک جزو شیوه‌های کلاه سیاه دسته‌بندی می‌شود، اما اگر با احتیاط و توسط سئوکار با تجربه اجرا شود، می‌تواند در دسته‌ی روش‌های سئو کلاه خاکستری قرار بگیرد. با این حال، این رویکرد ریسک‌های قابل توجهی دارد، چرا که موتورهای جستجویی مانند گوگل به‌طور مداوم سایت‌هایی را که در این نوع فعالیت‌ها دخیل هستند مجازات می‌کنند.

وب‌دایرکتوری‌ها (Web Directories)، مجموعه‌ای سازمان‌یافته از وب‌سایت‌ها هستند که بر اساس دسته‌بندی‌های مختلف مانند موضوع، صنعت، منطقه جغرافیایی و غیره مرتب شده‌اند. این دایرکتوری‌ها به کاربران کمک می‌کنند تا وب‌سایت‌های مرتبط به جستجوی خود را راحت‌تر پیدا کنند. بر خلاف موتورهای جستجو که وب‌سایت‌ها را بر اساس کلمه کلیدی مرتبط به کاربران نمایش می‌دهند، وب‌دایرکتوری‌ها وب‌سایت‌ها را بر اساس نوع محتوا و حوزه فعالیتشان دسته‌بندی کرده و به نمایش می‌گذارند.

ارسال سایت به وب‌دایرکتوری یکی از رایج‌ترین استراتژی‌های سئو کلاه خاکستری است. هنگامی که سایت خود را به وب‌دایرکتوری اضافه می‌کنید، می‌توانید به‌طور همزمان یک بک‌لینک رایگان برای سایت خود نیز دریافت کنید. زمانی که همین کار در تعداد بسیار کم انجام می‌شود، جزو روش‌های سئو کلاه سفید محسوب می‌شود. اما هنگامی که بیش از حد معمول از این استراتژی برای دریافت بک‌لینک استفاده کنید، این عمل سئو کلاه خاکستری محسوب می‌شود.

خرید لینک از سایر وب‌سایت‌ها برخلاف دستورالعمل‌های گوگل است و به عنوان سئو کلاه سیاه طبقه‌بندی می‌شود. با این حال خرید لینک یکی از روش‌های رایج وب‌مسترها در سئو کلاه خاکستری است. برخی از نشریات آنلاین این فرآیند را با دریافت هزینه برای پست‌های مهمان یا پست حمایت‌شده (sponsored posts) پنهان می‌کنند، که در‌واقع همان خرید لینک است.

البته امکان استفاده از تگ‌های HTML مخصوص برای مشخص کردن پست‌های مهمان نیز وجود دارد که این رویکرد را بیشتر به روش‌های کلاه سفید نزدیک می‌کند. اما در عمل این تگ‌ها به میزان کافی استفاده نمی‌شوند و همین امر این تاکتیک را در منطقه‌ای خاکستری و مبهم قرار می‌دهد.

اگر بودجه کافی داشته باشید و وب‌سایت‌های هدفمند و مناسبی را انتخاب کنید، خرید لینک می‌تواند نتایج مثبتی در سئو به‌همراه داشته باشد و عملکرد وب‌سایت شما را به سرعت بهبود ببخشد. اما باید به خاطر داشته باشید که اگر مالک لینک تصمیم به حذف آن بگیرد، شما هیچ تضمینی نخواهید داشت. همین چالش ممکن است برای بک‌لینک‌های ارگانیک هم رخ دهد، اما در چنین مواردی ضرر مالی نخواهید داشت. در‌ضمن لینک‌سازی ارگانیک برخلاف خرید لینک، در تضاد با دستورالعمل‌های گوگل نیست و خطر پنالتی گوگل را به دنبال ندارد.

یکی از عواملی که موجب بهبود رتبه‌بندی وب‌سایت‌ها در نتایج جستجو می‌شود نظرات مثبت کاربران می‌باشد. این امر به‌طور ویژه در سئو محلی (local SEO) صادق است. برای استفاده از این روش می‌توانید مشوق‌هایی مانند تخفیف یا پاداش نقدی به مشتریان یا مخاطبان سایت خود ارائه دهید. البته باید بدانید که در صورت افشای چنین موضوعی به اعتبار برند شما به‌شدت آسیب وارد می‌شود. توصیه ما بر این است که از این تکنیک سئو کلاه خاکستری با احتیاط استفاده کنید.

محتوای چرخشی یا مقاله چرخشی یکی‌دیگر از روش‌های پرکاربرد در سئو کلاه خاکستری است که برای بهبود رتبه‌بندی در کلمه کلیدی مورد نظر در نتایج جستجوی گوگل، استفاده می‌شود. این فرآیند شامل بازنویسی محتوای موجود به‌ منظور ایجاد نسخه‌های متعدد و منحصر به فرد، برای انتشار در وب‌سایت‌های مختلف می‌باشد. برای ساخت محتوای چرخشی می‌توان یک قطعه از محتوا را برداشت و آن را کلمه به کلمه بازنویسی کرد، به‌طوری که توسط ابزارهای مختلف سئو سرقت ادبی تلقی نشود، چرا که در این‌ صورت یک تاکتیک سئو کلاه سیاه به‌حساب می‌آید.

استفاده مجدد از محتوا با ایجاد تغییرات مناسب می‌تواند به صرفه‌جویی در وقت و منابع کمک کند، اما ممکن است خطر شناسایی آن به‌عنوان محتوای تکراری وجود داشته باشد. اگر این تکنیک سئو کلاه خاکستری با دقت اجرا شود می‌توان محتوایی موثر برای اهداف سئو تولید نمود و همزمان ارتباط و کیفیت محتوا را نیز حفظ کرد. برای ایجاد محتوای منحصر به فرد باید موارد زیر را رعایت کنید: 

• بخش‌های اصلی را با دقت تغییر دهید. 
• از تکرار کامل و بدون تغییر محتوا در صفحات مختلف خودداری کنید. 
• از تگ‌های canonical استفاده نمایید تا به هدایت موتورهای جستجو به نسخه‌ی اصلی محتوا کمک کنید.

اتوماسیون محتوا به فرآیند تولید خودکار محتوا با نرم‌افزارهای خاص گفته می‌شود. یکی از تکنیک‌های رایج برای اتوماسیون محتوا کمک گرفتن از هوش مصنوعی است اما باید از تکراری نبودن مطالب و درست بودن اطلاعات ارائه‌شده توسط هوش مصنوعی اطمینان حاصل کرد. در پنهان‌سازی محتوا (Cloaking) نیز سعی می‌شود تا محتوای نمایش داده‌شده به موتور جستجو با محتوایی که به کاربران نمایش داده می‌شود، متفاوت باشد. در این تکنیک سئو کلاه خاکستری نیز چند نکته رایج وجود دارد که در ادامه آن‌ها را شرح می‌دهیم: 

• User Agent Cloaking: در این تکنیک، محتوا با توجه به نوع مرورگر یا دستگاهی که کاربر استفاده می‌کند، تغییر کرده و نسخه‌ای متفاوت از آن به نمایش درمی‌آید.
• IP-Based Cloaking: محتوای نمایش داده‌‌شده بر اساس آدرس IP بازدیدکننده یا موتور جستجو تنظیم می‌شود.
• HTTP REFERER Cloaking: ارائه محتوا بسته به نوع درخواست HTTP ارسال‌‌شده صورت می‌گیرد.

البته باید توجه کرد که گوگل در حال حاضر این تکنیک‌ها را جزو دسته‌ی سئو کلاه سیاه طبقه‌بندی می‌کند و برای استفاده از آن‌ها باید بسیار محتاط بود.

با توجه به توضیحاتی که تا اینجا در رابطه با سئو کلاه خاکستری ارائه شد، می‌توان مزایای زیر را برای آن در نظر گرفت:

• نتایج سریع‌تر نسبت به سئو کلاه سفید: سئو کلاه سفید نیازمند سرمایه‌گذاری بلندمدت برای رشد پایدار است. در مقابل، تکنیک‌های کلاه خاکستری مانند استفاده از شبکه‌های خصوصی لینک (PBN) یا پنهان‌سازی (Clocking)، می‌توانند باعث ارتقای سریع‌تر رتبه‌بندی در نتایج جستجو شوند و آن‌ها را زودتر در معرض دید کاربران قرار دهند.
• گزینه اقتصادی‌تر در مقایسه با سئو کلاه سیاه: روش‌های کلاه خاکستری غالبا منابع کمتری نسبت به تکنیک‌های بی‌پروای کلاه سیاه مصرف می‌کنند. به عنوان مثال هزینه‌ی استفاده محدود از محتوای تکراری یا پر کردن کلمات کلیدی در سئو کلاه خاکستری، در مقایسه با هزینه‌های زیاد برای همین روش‌ها در سئو کلاه بسیار ناچیز است.
• ایجاد مزیت رقابتی: در بازارهای رقابتی که همه به دنبال کسب رتبه‌های برتر در نتایج جستجو هستند، سئو کلاه خاکستری می‌تواند به کسب‌ و کارها فرصت بهره‌برداری، بدون نقض کامل قوانین را بدهد. این تکنیک‌ها در صنایع اشباع‌‌شده به‌خوبی قابل اجرا است.

در کنار مزایایی که برای سئو کلاه خاکستری وجود دارد، این روش معایبی نیز دارد که می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: 

• احتمال جریمه شدن (پنالتی موتور جستجو): موتورهای جستجو به‌طور مداوم الگوریتم‌های خود را برای شناسایی روش‌های مشکوک، به‌روزرسانی می‌کنند. در صورت عدم تطابق با این به‌روزرسانی‌ها، رتبه‌بندی‌های سایت شما در نتایج جستجو به‌طور ناگهانی کاهش می‌یابد یا ممکن است سایت شما از نتایج جستجو حذف شود.
• آسیب به اعتبار برند: در صورت افشا شدن روش‌هایی مانند ارائه بازخوردهای مثبت جعلی (fake reviews) یا استفاده از محتوای خودکار (automated content)، وجهه برند شما مخدوش می‌شود و بازگرداندن اعتماد موتور جستجو پس از آسیب دیدن اعتبار سایت، بسیار چالش‌برانگیز خواهد بود.
• عدم ثبات در درازمدت: سئو کلاه خاکستری معمولا اولویت را به دستاوردهای کوتاه‌مدت می‌دهد که ممکن است موجب به‌دست آمدن نتایج ناپایدار شود. بر خلاف سئو کلاه سفید که زیرساختی پایدار ارائه می‌کند، استراتژی‌های کلاه خاکستری برای اجتناب از شناسایی توسط الگورتیم‌های موتور جستجو نیازمند به‌روزرسانی‌های مداوم هستند.

سئو کلاه خاکستری رویکردی پیچیده است که هدف از آن، رعایت استانداردهای اخلاقی و عبور نکردن از مرزهای قانونی در سئو است. این روش در مقایسه با سئو کلاه سفید، امکان دستیابی سریع‌تر به نتایج و صرف هزینه‌های کمتر را فراهم می‌آورد. با این حال خطر جریمه شدن، آسیب به اعتبار برند و ناپایداری در طولانی‌‌مدت آن را به روشی پرریسک تبدیل می‌کند.

برای کسب‌ و کارهایی که اهداف فوری دارند یا با محدودیت منابع مواجه هستند، سئو کلاه خاکستری می‌تواند یک راه‌حل کوتاه‌مدت باشد. اما اتکا به آن به عنوان استراتژی اصلی ممکن است وب‌سایت را در معرض نتایج غیرقابل پیش‌بینی قرار دهد، به خصوص زمانی که الگوریتم‌های موتورهای جستجو دائما در حال به‌روزرسانی هستند. بهترین راه استفاده محدود از این روش‌ها و برنامه‌ریزی برای انتقال تدریجی به استراتژی‌های پایدار و اصولی سئو کلاه سفید است.