چگالی کلمات کلیدی (Keyword Density) چیست؟ چگونه محاسبه می‌شود؟

کلمه کلیدی یا کلید‌‌‌‌ واژه‌ (Keyword) از شناخته‌شده‌‌ترین و پرتکرارترین فاکتورهای رتبه‌بندی سئو به شمار می‌‌رود و این موضوع دلایل محکمی دارد. آن‌ها به عنوان پایه‌ و اساس در استراتژی سئو عمل می‌کنند و نشانه‌ای مهم برای گوگل محسوب می‌شوند تا ارتباط صفحه شما با نیاز کاربران را درک کنند.

گذشته از این چگالی کلمات کلیدی می‌تواند تاثیر مستقیمی روی دیده شدن محتوای سایت شما در صفحات نتایج موتورهای جستجو (SERP) و همچنین میزان هزینه‌ کمپین‌های بازاریابی آنلاین شما داشته باشد. در این مقاله قصد داریم به مهمترین مباحث مرتبط با چگالی کلمات کلیدی بپردازیم پس تا انتهای این مقاله همراه ما باشید.

مفهوم چگالی کلمات کلیدی (تراکم کلمات کلیدی) به نسبت تعداد دفعات استفاده از یک کلید واژه‌ها در یک صفحه وب به کل واژه‌های بکار رفته در همان صفحه وب گفته می‌شود. این مفهوم گاهی اوقات به عنوان فراوانی کلمات کلیدی (keyword frequency) نیز شناخته می‌شود. چگالی کلمات کلیدی به صورت درصد بیان می‌شود.

برای مثال اگر در یک محتوای صد کلمه‌ای، پنج مرتبه از یک کلمه خاص استفاده شود، درصد تکرار آن کلمه (چگالی کلمه کلیدی) در متن 5% می‌باشد. 

بعد از اینکه درک کردید که چگالی کلمات کلیدی چیست، خوب است جایگاه‌‌های مناسب برای بکارگیری کلمات کلیدی را نیز بشناسید. کلمات کلیدی مانند تابلوهایی هستند که هم کاربران و هم موتورهای جستجو را از طریق محتوایی که ایجاد کرده‌اید راهنمایی می‌کنند. بنابراین استفاده درست و بجا از کلمات کلیدی در محتوای آنلاین نقشی تعیین‌کننده دارند. 

مکان‌هایی در یک وب‌سایت که استفاده از کلید واژه‌ها حداکثر تاثیرگذاری را ایجاد می‌کنند عبارتند از:

• تگ عنوان (Title Tag) 
• آدرس صفحه (URL)
• تگ‌های سرفصل (Heading)
• توضیحات متا (Meta Description)
• تگ Body
• عکس‌ها و فیلم‌های محتوا

این تگ یکی از اصلی‌ترین محل‌های قرارگیری کلمه کلیدی است. تگ عنوان اولین چیزی است که کاربران و موتورهای جستجو در ابتدا مشاهده می‌کنند، بنابراین استفاده از کلید واژه در این تگ به وضوح بیان می‌کند صفحه شما درباره‌ چیست.

آدرس صفحه باید تا حد امکان کوتاه و شامل کلمه کلیدی اصلی شما باشد. استفاده از کلید واژه در URL به مخاطب و موتورجستجو کمک می‌کند تا درک کنند چه چیزی می‌توانند از محتوای صفحه انتظار داشته باشند. باید دقت کنید که URL خوانایی داشته باشد و بیش از حد از خط فاصله و کلمات بازدارنده (stop words) استفاده نکنید. 

کلمات بازدارنده در فارسی مانند از، با، به و در هستند. در زبان انگلیسی نیز کلماتی مانند the ،to ،or ،and و امثال این‌ها کلمات بازدارنده محسوب می‌شوند. چنین کلماتی جزو کلمات کلیدی نیستند و توسط موتورهای جستجو خصوصا گوگل نادیده گرفته می‌شوند.

استفاده از کلمات کلیدی در تگ‌های Heading در HTML صفحه، به محتوای ما ساختار منطقی و دسته‌بندی شده می‌دهند. این امر باعث می‌شود هم کاربران و هم موتورهای جستجو راحت‌تر جریان محتوای شما را دنبال کنند. اما به خاطر داشته باشید که کلمات کلیدی را در تگ‌های Heading که مرتبط با موضوع اصلی محتوا هستند، به کار ببرید.

توضیحات متا همان توضیحات کوتاهی هستند که در صفحه نتایج جستجو، زیر تگ عنوان (Title Tag) نمایش داده می‌شوند. این توضیحات یک بینش کلی از موضوع صفحه شما به کاربران و موتور جستجو ارائه می‌دهد. استفاده صحیح و بجا از کلمه کلیدی در توضیحات متا می‌تواند کاربران را به کلیک بر روی سایت شما در نتایج جستجوی گوگل ترغیب کند.

تگ Body محتوای اصلی سند HTML را در مرورگرها به کاربران نمایش می‌دهد. کلمات کلیدی باید به طور طبیعی در سراسر محتوای شما ظاهر شوند، به‌خصوص در 100 تا 150 کلمه اول محتوا. این موضوع به کاربران نشان می‌دهد برای جواب سوالات خود به وب سایت درستی مراجعه کرده‌اند.

کلمات کلیدی فقط برای استفاده در متن نیستند، بلکه باید از آن‌ها در تگ‌های جایگزین متن (Alt text) و همینطور توضیحات ویدیویی استفاده کنید. موتورهای جستجو می‌توانند با قابلیت تبدیل عکس به متن، محتوای موجود در تصاویر تولید شده‌ی شما را درک کنند. این موضوع در مورد محتواهای ویدیویی نیز صادق است.

• فشرده‌سازی تصاویر : راه‌حل هوشمندانه برای بهینه‌سازی تصاویر

کلیدواژه‌ها بخش حیاتی از استراتژی سئو هستند. استفاده مناسب از چگالی کلمات در سئو در کنار محتوای مرتبط، طراحی بهینه‌ وب‌سایت کمک می‌کند تا از رقبا متمایز شوید و به جایگاه‌های بالاتر در صفحات نتایج موتورهای جستجو (SERPs) دست پیدا کنید. 

بنابراین جای تعجب نیست که بخش قابل‌توجهی از مشاوره‌های سئو بر کلمات کلیدی متمرکز است. انجام تحقیقات مناسب در این زمینه می‌تواند به شما کمک کند تا بهترین کلمات کلیدی را از نظر عملکردی در بازار خود را انتخاب کرده و رتبه‌بندی کنید. استفاده صحیح از کلمات کلیدی باعث افزایش تعامل کاربران و رشد فروش می‌شود. 

به عبارت دیگرمی‌توان گفت کلمات کلیدی عامل هدایت‌کننده‌ی جستجوها است. وقتی کاربران به دنبال محصولات یا خدمات خاصی می‌گردند، معمولا از کلید واژه‌هایی استفاده می‌کنند که نشان‌دهنده هدف کلی آن‌ها است و انتظار دارند موتورهای جستجو نتایج مرتبط با آن‌ها را ارائه دهند. 

اگرچه اکنون موتورهای جستجو مانند گوگل عواملی مانند موقعیت جغرافیایی و اعتبار صفحه (که بخشی از آن توسط تعداد بازدیدکنندگان صفحه شما و بخشی دیگر توسط لینک‌های “dofollow” از سایت‌های معتبر دیگر که به صفحه شما لینک می‌دهند تعریف می‌شود) را نیز برای رتبه‌بندی صفحات نظر می‌گیرند، اما چگالی کلمات کلیدی در سئو همچنان یکی از عوامل حیاتی در موفقیت وب‌سایت است.

همانطور گفته شد چگالی کلید واژه‌ها در تعیین استراتژی سئو عاملی تاثیرگذار است، اما باید بدانید که اساسا چیزی به نام چگالی کلمه کلیدی ایده‌آل برای SEO وجود ندارد و شما نباید تمام تخم‌مرغ‌هایتان را در یک سبد بگذارید. زیرا چگالی کلمه کلیدی یکی از صدها فاکتور تاثیر‌گذار در رتبه‌بندی گوگل است.

دلیل این موضوع این است که گوگل صرفا به استفاده زیاد از کلمه کلیدی پاداش نمی‌‌دهد، بلکه به سودمندی و کیفیت محتوا پاداش می‌‌دهد. برای رتبه‌بندی مناسب در مناسب در نتایج جستجوی یک کلمه کلیدی، باید محتوای با کیفیتی تولید کنید که هدف کاربران را برآورده کند.

اما هیچ معیار معینی هم وجود ندارد که چگالی کلمات کلیدی را خیلی زیاد تلقی کند. با این حال تا زمانی که بیش از حد و مکرر کلمات کلیدی را در محتوای خود قرار ندهید تراکم کلمات کلیدی درمتن نرمال تلقی می‌شود.

اما به طور کلی می‌توان گفت اگر تراکم کلمه کلیدی شما بیش از 2 درصد باشد، بهتر است دوباره محتوای خود را بازنگری کنید تا مطمئن شوید که به طور طبیعی خوانده می‌شود. سپس در صورت نیاز، اقدام به ویرایش آن کنید.

نکته‌ای که باید به آن توجه کرد این است که شما نمی‌توانید تعداد دفعات زیادی از یک کلمه کلیدی را در محتوای خود استفاده کنید (چگالی آن را بیش از حد بالا ببرید) و انتظار داشته باشید در نتایج جستجو، رتبه خوبی بدست آورید. 

این‌کار که در زبان انگلیسی به آن Keyword Stuffing می‌گویند، چیزی است که باید از آن دوری کنید چرا که می‌تواند باعث پنالتی گوگل یا حذف مطالب منتشر شده از نتایج موتور جستجو، طبق دستورالعمل‌های گوگل برای متخصصان وب شود.

علاوه بر اینکه استفاده مصنوعی و بیش از حد از کلمات کلیدی در درازمدت به رتبه‌بندی شما آسیب می‌رساند، روان بودن و خوانش‌پذیری مطالب برای کاربران را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد. پس سعی نکنید مخاطبان و الگوریتم‌های پیشرفته‌ی موتور جستجو را دور بزنید. الگوریتم‌های گوگل قادرند زمینه و ارتباط کلمات کلیدی با محتوای شما را نیز ارزیابی کنند.

بنابراین حفظ تعادل در بکارگیری کلمات کلیدی و توزیع یکنواخت آن‌ها، نکته‌ای اساسی است. برای حل این مشکل می‌توان از دو راه‌حل زیر استفاده کرد:

• استفاده از کلمات هم‌خانواده در متن
• استفاده از خوشه‌بندی کلمات کلیدی (Keyword Clustering) 

یک ترفند مفید و هوشمندانه برای پیشگیری از تکرار بیش از حد کلید واژه‌ها، استفاده از کلمات مترادف، هم‌خانواده و دارای بار معنایی یکسان است. این‌کار به انسجام ساختار و طبیعی به نظر رسیدن متن تولید شده کمک ویژه‌ای می‌کند.

خوشه‌بندی کلمات کلیدی یا Keyword Clustering فرآیندی در سئو است که در آن کلمات کلیدی را بر اساس شباهت معنایی، هدف جستجو (Search Intent) و ارتباط موضوعی دسته‌بندی می‌کنیم. ایده اصلی پشت این روش شامل هدف قراردادن چندین کلمه برای سئو به جای هدف قرار دادن یک کلمه کلیدی است. 

با استفاده صحیح از خوشه‌بندی کلمات کلیدی، می‌توانید چگالی کلمات کلیدی را در محتوای خود مدیریت کنید و ساختار مورد استفاده برای این کلمات را به ربات‌های خزنده‌ی موتور جستجو بفهمانید. مهمترین مزایای Keyword Clustering عبارتند از :

• بهبود سئو: با ایجاد محتوای هدفمند و مرتبط، رتبه‌بندی سایت شما بهبود می‌یابد.
• کاهش تداخل کلمات کلیدی: این موضوع از رقابت صفحات داخلی سایت با یک‌دیگر جلوگیری می‌کند.
• درک بهتر کاربر: با تحلیل هدف جستجوی کاربر(Search intent) ، محتوای شما پاسخ‌گویی بهتری به نیاز کاربران خواهد داد.
• صرفه‌جویی در زمان: فرآیند تولید محتوا سریع‌تر و کارآمدتر می‌شود، چرا که کلمات کلیدی سازمان‌دهی می‌شوند.
• بهینه‌سازی بودجه خزش (Crawl Budget): با سازماندهی ساختار سایت خود بر اساس خوشه‌‍‌بندی کلمات کلیدی، به ربات‌های خزنده موتورهای جستجو کمک می‌کنید تا به شیوه‌‌ای موثر محتوای شما را خزش (Crawl) و فهرست‌بندی (Index) کنند.

همانطور که پیش‌تر گفته شد چگالی کلمه کلیدی نقش مهمی در تولید محتوای متعادل و مناسب از نظر سئو دارد. با استفاده از ابزارهای بررسی چگالی کلمات کلیدی که در ادامه معرفی می‌شود خواهید توانست سریع و آسان این پارامتر را محاسبه کنید. دو مورد از بهترین ابزارها عبارتند از:

• SEO Review Tools
• seranking

ابزار SEO Review Tools آنلاین و رایگان است. برای وارد کردن داده‌ها می‌توانید از دو روش استفاده کنید.

• ورود آدرس صفحه (URL)
• ورود متن مورد نظر

سپس با انتخاب گزینه‌ی “من ربات نیستم” و انتخاب گزینه‌ی “Perform check” در قسمت پایین کادر مربوط به داده‌های ورودی، نتایج خروجی به شما نمایش داده می‌شود.

نتایجی که این ابزار به شما می‌دهد شامل جدولی از کلمات کلیدی تک بخشی و چند بخشی، تعداد دفعات تکرار آن کلمات کلیدی (frequency)، چگالی کلمات کلیدی براساس درصد (Density) و نیز ستونی تحت عنوان keyword options برای جستجوی بیشتر با همین ابزار و بر اساس آن کلمه کلیدی می‌شود.

از مهمترین مزایای این ابزار می‌توان به وجود نسخه رایگان، ساده و سریع بودن نمایش خروجی‌ها و نیز کاربردی بودن آن اشاره کرد. این ابزار برای بهینه‌سازی محتوای وب‌سایت، مقالات یا هر نوع متنی مفید است.

ابزار seranking نیز مانند ابزار قبلی، یک ابزار بررسی کلمات کلیدی آنلاین است. در این ابزار نیز می‌توانید برای ورود داده‌ها از ورود URL و متن استفاده کنید. مزیت استفاده از این ابزار این است که برای بررسی چگالی کلمات کلیدی می‌توانید تا 10 مورد آدرس صفحه (URL) و تا 10 کلمه کلیدی را به صورت همزمان برای بررسی به آن بدهید.

فایل خروجی این ابزار، یک فایل اکسل با پسوند csv. است، که تعداد کلمات مورد استفاده (Words)، دفعات استفاده (Frequency) و چگالی کلمات کلیدی (Density) را به شکل درصد برای هر URL یا متن به شما نمایش می‌دهد.

کلمه کلیدی نقشی مهم در سئو دارد و یکی از اصولی است که برای سئوی وب‌سایت‌ها به کار می‌رود. به کار بردن میزان مناسبی از کلمات کلیدی عاملی‌ مهم در تولید محتوا دارد، اما باید به این نکته توجه کرد که سئوی محتوا فقط با این پارامتر سنجیده نمی‌شود. 

بنابراین استفاده صحیح از چگالی کلمه کلیدی، در کنار سایر اصول سئوی محتوا منجر به خلق متن‌هایی می‌شود که روان، طبیعی و خوانش‌پذیر هستند و این موضوعی است که هم از دید کاربران و هم از دید موتور جستجو بسیار مهم تلقی می‌شود. در نهایت امیدواریم با بکارگیری نکاتی که در این مقاله به آن پرداخته شد بتوانید محتواهای مفیدتر و کارآمدتری تولید کنید.